เหตุการณ์เมื่อเกิดไฟไหม้ขึ้นในเรือ
ถือว่าเป็นเหตุฉุกเฉินที่รุนแรง
เมื่อเทียบกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นบนพื้นราบ
เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นบนเรือมีความรุนแรงกว่าหลายเท่า เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น
คนเป็นผู้ทำให้เกิดขึ้นถึง 70 %
ฉะนั้นเพื่อเป็นการเตรียมการป้องกันและระงับเหตุที่อาจจะเกิดขึ้น
ผู้เกี่ยวข้องในเรือซึ่งมีอยู่ 2
ฝ่ายคือ ฝ่ายปากเรือ และฝ่ายช่างกล ทั้งสองฝ่ายจะมีหัวหน้าเป็นผู้รับผิดชอบ
ได้แก่ ต้นเรือ และ ต้นกล จะต้องดำเนินการดังนี้
1.
จัดระเบียบและองค์กรในการดับไฟ
2.
จัดให้มีเครื่องมือ
เครื่องใช้ ตลอดจนการฝึกให้เป็นไปตามกฎข้อบังคับของ
IMO.
3.
จะต้องจัดให้มีการฝึก
การสาธิต อย่างสม่ำเสมอ
4.
วางแผนในการเตรียมพร้อมรับสถานการณ์ฉุกเฉินที่อาจจะเกิดขึ้น
5.
แนะนำให้รู้ถึงช่องทางและวิธีการหนีออกจากที่เกิดไฟไหม้
6.
แนะนำให้รู้ถึงอันตรายและการป้องกันเกี่ยวกับ ควัน ไอพิษ การระเบิด
และการใช้หน้ากากป้องกันไอพิษ
7.
แนะนำให้รู้วิธีการแจ้งเหตุ และวิธีใช้อุปกรณ์ตรวจไฟ
8.
แนะนำให้รู้ถึงวิธีใช้เครื่องดับเพลิงชนิดติดประจำที่ และชนิดเคลื่อนที่
9.
แนะนำให้รู้จักการใช้ชุดดับเพลิง และชุดผจญเพลิง
10.
แนะนำให้รู้จักวิธีการใช้เครื่องช่วยหายใจ
11.
แนะนำให้รู้จักการตรวจสอบ
การบำรุงรักษา
ความปลอดภัยจะเกิดขึ้นได้
จะต้องรู้ถึงหน้าที่และวิธีการปฏิบัติต่างๆเกี่ยวกับการใช้เครื่องมือป้องกันความเสียหายจากการฝึก
สิ่งสำคัญที่ทุกคนพึงสังวรก็คือการมีวินัยและความปลอดภัยของตัวเอง
ตลอดจนชุดทำงานร่วมกัน ความปลอดภัยจะเกิดขึ้นได้จะต้องไม่ประมาท
แม้เราจะได้เรียนรู้และช่ำชองถึงการใช้เครื่องมือและวิธีปฏิบัติได้ดีเพียงใดก็ตาม
ถ้าเราประมาท
เห็นขั้นตอนในการใช้เครื่องมือเครื่องใช้ไม่สำคัญปฏิบัติข้ามขั้นตอนที่สำคัญ
ความไม่ปลอดภัยก็จะเกิดขึ้นได้ จากขั้นตอนที่คิดว่าไม่สำคัญนั่นเอง
ฉะนั้นต้องนึกไว้เสมอว่าทุกขั้นตอนการปฏิบัติมีความสำคัญเท่าเทียมกัน
การข้ามขั้นของการปฏิบัติบ่อยครั้งเข้า ขั้นตอนต่างๆก็จะถูกมองข้ามมากขึ้น
นั่นหมายความว่าได้เพิ่มความประมาทมากขึ้น
ดังนั้นจึงสามารถกล่าวได้ว่าประมาทเมื่อใดความไม่ปลอดภัยก็จะตามมาและพร้อมที่จะเกิดขึ้นได้ทุกขณะที่เราปฏิบัติงาน
หรือใช้เครื่องมือเหล่านั้น
ซึ่งผลที่ตามมาก็หนีไม่พ้นการสูญเสียชีวิตและทรัพย์สิน
สาเหตุที่ทำให้เกิดไฟไหม้ขึ้นบนเรือ
คนเป็นผู้ที่ทำให้เกิดไฟไหม้ขึ้นถึง
70 %
ส่วนที่เกิดจากสาเหตุอื่นที่ไม่สามารถจะป้องกันได้เพียง 30 %
ตัวอย่างเช่น การฝ่าฝืนกฎระเบียบที่ออกบังคับไว้
จากการใช้เครื่องมืออุปกรณ์ที่ชำรุด การเก็บเครื่องมือ-อุปกรณ์ที่เกิดปฏิกิริยาต่อกัน
ฯลฯ
สิ่งที่จะกล่าวต่อไปนี้เป็นข้อแนะนำและสิ่งที่พึงปฏิบัติรวมถึงการรับผิดชอบ
เพื่อป้องกันการเกิดไฟไหม้ ซึ่งต้องระมัดระวังไว้ตลอดเวลา
ไม่ว่าจะเป็นเรือเดิน เรือจอด หรือขณะปฏิบัติการสินค้า
การติดไฟของก๊าซเหลว
การติดไฟของก๊าซเหลวนั้นเกิดจากไอระเหยของก๊าซเหลว
ส่วนผสมของไอระเหยกับอากาศ
ไม่สามารถจะติดไฟได้นอกเสียจากจะอยู่ในอัตราส่วนที่พอเหมาะ
ซึ่งแบ่งเป็น 2 ระดับ คือ
1.
Lower Flammable
limit ( LFL )
2.
Upper Flammable
limit ( UFL )
ส่วนผสมที่เจือจาง คือ ต่ำกว่า
LFL
และส่วนผสมที่เข้มข้นเกินไป คือ เหนือกว่า UFL
ไม่สามรถติดไฟได้ แต่อย่างไรก็ตาม
พึงระลึกว่าส่วนผสมที่เข้มข้นสามารถกลายเป็นส่วนผสมที่พอเหมาะในการติดไฟได้หากได้รับอากาศเพิ่มเข้าไปอีก
ตัวก๊าซเองเมื่ออยู่ในอุณหภูมิที่เหนือกว่าจุดวาบไฟสามารถ
กลายไปเป็นส่วนผสมที่ติดไฟได้
ก๊าซเหลวหลายชนิดสามารถติดไฟได้เมื่ออยู่ในสภาพอุณหภูมิที่สูงกว่าจุดวาบไฟ
ดังที่ทราบแล้วว่าองค์ประกอบของไฟมี 3
อย่าง คือ วัตถุเชื้อเพลิง, ออกซิเจน และ ความร้อน
ส่วนผสมของไอระเหยจากก๊าซเหลวสามารถติดไฟได้ จึงเป็นสิ่งที่พึงระวัง
รวมถึงแหล่งที่จะก่อให้เกิดประกายไฟ เช่น การสูบบุหรี่, ไฟจากครัว ฯลฯ
การป้องกันแหล่งกำเนิดไฟ
1. การสูบบุหรี่
ข้อควรปฏิบัติในการสูบบุหรี่
ตามระเบียบของบริษัท หรือกฎของท่าจะต้องทำตามอย่างเคร่งครัด
ปกติแล้วการสูบบุหรี่จะอนุญาตให้สูบบุหรี่ในสถานที่ที่กำหนดเท่านั้น
สถานที่ที่กำหนดไว้ส่วนมากจะเป็นห้องเมส
ซึ่งจะมีป้ายแสดงให้เห็นว่าเป็นห้องที่อนุญาตให้สูบบุหรี่ได้
ที่เขี่ยบุหรี่ควรมีน้ำอยู่ภายในเพื่อป้องกันการลุกลามการสูบบุหรี่
นอกห้องที่ได้รับอนุญาต เป็นความผิดร้ายแรง
2. อุปกรณ์ไฟฟ้าต่าง ๆ
อุปกรณ์ไฟฟ้า เช่น ไฟฉาย
, วิทยุสื่อสาร หรืออื่น ๆ
ไม่สามารถนำไปใช้บริเวณที่เป็น
Hazardous area
ได้ นอกเสียจาก
-
วงจรของอุปกรณ์นั้นเป็นวงจรที่ไม่ก่อให้เกิดความร้อนหรือประกายไฟ
-
อุปกรณ์เป็นแบบป้องกันการระเบิด (
Explosive proof )
3.
การติดต่อสื่อสาร
สายดินของระบบวิทยุสื่อสารประจำเรือจะต้องถูกสับลงในตำแหน่ง
Ground
เพื่อป้องกันการเกิดประกายไฟ
4. เครื่องมือต่าง ๆ
ประแจหรือเครื่องมือที่ใช้ในการต่อหรือถอดท่อสินค้าจะต้องเป็นแบบที่ไม่ก่อให้เกิดประกายไฟ
( Non sparking tool
)
5. การต่อสายดินหรือสะพานไฟ
สะพานไฟระหว่าถังสินค้ากับตัวเรือซึ่งอยู่ใน
Void space
และสะพานไฟระหว่างหน้าแปลนของท้ายต่าง ๆ ควรตรวจว่ายังอยู่ในสภาพสมบูรณ์
6. การเกิดการเผาไหม้ด้วยตัวเอง
6.1 ไอระเหยของก๊าซเหลวที่ติดไฟ
(รวมทั้งไอระเหยของน้ำมัน)
อาจจะทำให้เกิดไฟไหม้ได้หากไอระเหยนี้ไปสัมผัสกับสิ่งที่มีความร้อนสูง
เช่น อุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ร้อนเกินขนาด ดังนั้นให้ระมัดระวังวัสดุต่าง ๆ
ที่ชุ่มด้วยน้ำมัน หรือ
จุดที่มีการวิ่งไหลของก๊าซเหลวไม่ให้สามารถไปสัมผัสสิ่งที่มีอุณหภูมิสูง ๆ
6.2
ผ้ายุดหรือผ้าชำรุดที่เปียกน้ำมันสามารถติดไฟได้ด้วยตนเอง
เนื่องจากการ
รวมตัวกับออกซิเจน (
Oxidation )
ควรจะแยกเก็บไว้ในที่ที่ไม่มีวัตถุไวไฟหรือที่ที่มีเชื้อเพลิง
3. งานที่ทำให้เกิดความร้อนสูง (Hot
work)
รายละเอียดในเรื่องนี้สามารถดูได้ในระบบการจัดการเพื่อความปลอดภัย
(ISM)
Procedure No. S 0504
กระบวนการการบริหารความปลอดภัยบนเรือหัวข้อ 7
งานที่เกิดความร้อนสูงและบริเวณที่อันตราย, หัวข้อ 8
การอนุญาตทำงานในที่เกิดความร้อนสูง และหัวข้อ 9 ความต้องการทั่ว ๆ ไป
สำหรับงานที่เกิดความร้อนสูง
4. ไฟฟ้าสถิต
เนื่องจากไฟฟ้าสถิตสามารถทำให้เกิดประกายไฟได้
การปฏิบัติงานบางอย่างเป็นการทำให้เกิดไฟฟ้าสถิต
ดังนั้นการระมัดระวังในสิ่งต่อไปนี้จะต้องทำให้อันตรายจากไฟฟ้าสถิตย์ลดน้อยลง
ไม่ว่าจะเป็นวัสดุชนิดใด ไม่ว่าแข็ง
ของเหลว หรือก๊าซ
สามารถเป็นตัวก่อให้เกิดและเก็บประจุไฟฟ้าไว้ในตัวของมันเองโดยขึ้นอยู่กับความต้านทานไฟฟ้าของวัสดุนั้น
ยิ่งมีความต้านทานสูงก็ยิ่งสามารถเก็บประจุไว้ได้มาก
ประจุไฟฟ้าที่วัสดุนั้นเก็บไว้สามารถถ่ายไปยังวัสดุที่มีความต้านทานต่ำกว่าได้
นอกจากนี้ ไฟฟ้าสถิตยังสามารถเกิดขึ้นได้เมื่อ
-
มีการไหลของของเหลวผ่านทางท่อ
-
มีการไหลของของเหลวกับไอระเหย
-
มีการไหลของไอระเหยที่ผสมวัสดุต่าง ๆ เช่น เศษสนิม ผ่านทางท่อ
การต่อสายดินหรือสะพานไฟตามที่กล่าวไว้ในข้อ 2.5 จึงเป็นสิ่งสำคัญ
การต้านอัคคีภัย
สามารถดูได้จากกระบวนการการจัดการเพื่อความปลอดภัย (ISM)
หมายเลข S 0903 แผนปฏิบัติการฉุกเฉิน
ต้านอัคคีภัย
การปฏิบัติการสินค้า
สามารถดูได้จากกระบวนการการจัดการเพื่อความปลอดภัย (ISM)
หมายเลข S 0503 G
ข้อปฏิบัติการทำสินค้า
จำนวนผู้เข้าชมหน้านี้ 
